Hulp en informatie bij verslaving: alcohol, gokken, gedrag

Laten we eerlijk zijn: alcohol bevat energie. En energie drukken we uit in calorieën. Alcoholische dranken zijn vaak caloriebommen, zonder dat je het direct doorhebt. Je drinkt ze vaak naast je normale maaltijden. Daardoor telt het extra op bij je dagelijkse inname.
Vloeibare energiebron
Alcohol (ethanol) levert ongeveer 7 kilocalorieën per gram. Dat is bijna net zoveel als vet, dat 9 kcal per gram levert, en meer dan koolhydraten of eiwitten (beide 4 kcal per gram). Dit noemen we ‘lege calorieën’. Ze geven je lichaam wel energie, maar nauwelijks nuttige voedingsstoffen zoals vitaminen of mineralen. Voor meer details over de calorieën in alcohol is aanvullende informatie beschikbaar.
Verschillende drankjes hebben verschillende caloriegehaltes. Een kleine analyse helpt je inzicht krijgen:
• Bier: Vaak de grootste verrassing. Een gewoon pils bevat al snel 40-50 kcal per 100 ml. Een flesje tikt dus aardig aan.
• Wijn: Een glas droge witte of rode wijn (125 ml) bevat rond de 85-100 kcal. Zoetere wijnen bevatten meer suiker en dus meer calorieën.
• Sterke drank: Pure sterke drank (zoals wodka of gin) bevat veel alcohol per volume, maar je drinkt het vaak gemixt. Een shotje (30 ml) bevat al snel 65-70 kcal.
• Mixdrankjes en cocktails: Hier wordt het gevaarlijk. Voeg je vruchtensappen, frisdranken of siropen toe, dan schieten de calorieën en suikers omhoog. Een zoete cocktail kan gemakkelijk meer dan 200 kcal bevatten.
Als je regelmatig een paar van deze drankjes consumeert, zie je al snel dat die onbedoelde extra calorieën dagelijks jouw energiebalans verstoren. Dat is een directe weg naar gewichtstoename.
Het is niet alleen de hoeveelheid calorieën die telt. Jouw lichaam heeft een unieke manier om met alcohol om te gaan. Het prioriteert de afbraak van alcohol boven alles.
Alcohol als gifstof
Je lever ziet alcohol als een gifstof. Je lichaam wil hier zo snel mogelijk vanaf. Dit betekent dat het proces van vetverbranding stil komt te liggen. Zolang je lever bezig is met het verwerken van de alcohol, gebruikt je lichaam de energie uit de alcohol en slaat het andere energiebronnen, zoals vetten en koolhydraten, op. Je vertraagt dus indirect jouw natuurlijke stofwisseling.
Denk hier eens over na: eet je een vette hap na het drinken? De kans is groot dat die vetten minder snel verbranden omdat je lichaam eerst de alcohol moet afbreken. Dit kan bijdragen aan de opslag van lichaamsvet, met name rond de buikstreek.
VIDEO: Hoe benvloedt alcohol vetverlies, spieren en testosteron? (Wat de wetenschap zegt)
De invloed op hormonen
Alcohol beïnvloedt ook je hormoonhuishouding. Het kan invloed hebben op hormonen die eetlust en verzadiging reguleren. Sommige mensen ervaren na het drinken meer honger of hebben juist minder controle over hun eetgedrag. Dit fenomeen van ‘drank leidt tot snacken’ is heel reëel. Je bent ontspannen, je remmingen zijn wat lager, en die chips of bitterballen lijken ineens een fantastisch idee.
Veel mensen maken zich zorgen over het zogenaamde ‘bierbuikje’. Is alcohol specifiek verantwoordelijk voor vet rond de taille? Ja, de manier waarop je lichaam alcohol verwerkt speelt hierin een rol.
Vetopslag op specifieke plekken
Alcohol bevordert de aanmaak van vetten in de lever. Bovendien stimuleert het de opslag van vet in de buikholte, ook wel visceraal vet genoemd. Dit type vet is niet alleen esthetisch minder fraai, maar het is ook het meest gevaarlijke vet voor je gezondheid.
Het is belangrijk om te beseffen dat overmatige alcoholinname de boosdoener is. Af en toe een drankje zal waarschijnlijk geen drastische veranderingen veroorzaken, maar als drinken een dagelijkse gewoonte wordt, stapelen de effecten zich op.
Verdere lectuur
Verken deze relevante bronnen om je kennis over Word je dik van alcohol uit te breiden.
• Hoe komt het dat je dik wordt van alcohol? – Expertisecentrum Alcohol
• Word je van alcoholgebruik dik? | Jellinek
Minder water, meer vocht
Alcohol werkt vochtafdrijvend. Je drinkt misschien veel vocht, maar je lichaam verliest meer vocht. Dit kan leiden tot uitdroging. Als je dorst hebt na het drinken, zoek je vaak naar verfrissing. Vaak grijpen mensen dan naar suikerhoudende frisdranken of meer alcoholische dranken, wat de calorie-inname nog verder verhoogt en het risico op aankomen vergroot.
Je hoeft alcohol niet volledig uit je leven te bannen om op je gewicht te letten. Bewustwording en matiging zijn de sleutels. Je controleert wat er in je glas zit en hoe vaak je dat glas pakt.
Slimme keuzes maken
Als je besluit te drinken, kun je slimme keuzes maken om de impact op je gewicht te minimaliseren. Let op de verborgen suikers en vermijd de meest calorierijke opties.
• Kies voor drankjes met minder suiker. Pure sterke drank met bruiswater en een schijfje citroen is een betere keuze dan een kant-en-klare mix.
• Drink langzaam. Door langzamer te drinken, geef je je lichaam meer tijd om de alcohol te verwerken en verminder je de drang om tussendoor te veel te eten.
• Drink een glas water tussen elk alcoholisch drankje door. Dit helpt tegen uitdroging en vult je maag, waardoor je minder geneigd bent om te veel te drinken.
• Ken je limiet. Bepaal van tevoren hoeveel drankjes je maximaal wilt nemen voor je uitgaat of begint met drinken.
De rol van beweging en voeding
Onthoud dat gewichtstoename een resultaat is van een langdurig calorie-overschot. Alcohol draagt bij aan dat overschot, maar het is zelden de enige oorzaak. Als je daarnaast gezond en gebalanceerd eet en regelmatig beweegt, heeft een af en toe een drankje veel minder impact op jouw doelen.
Het gaat om het totale plaatje. Balans vinden is cruciaal. Jouw gezondheid en welzijn staan voorop, en dat omvat ook de momenten van ontspanning en gezelligheid die een drankje met zich meebrengt.
Is wijn minder dikmakend dan bier?
Niet per se. Hoewel een klein glas wijn minder calorieën kan bevatten dan een groot glas bier, hangt het sterk af van het type wijn (is deze zoet of droog) en de hoeveelheid die je drinkt. Beide bevatten aanzienlijke calorieën en suikers.
Helpt het om alcohol op een lege maag te drinken om sneller nuchter te zijn?
Nee, dat is geen goed idee. Alcohol op een lege maag leidt ertoe dat de alcohol sneller in je bloedbaan terechtkomt. Hoewel je sneller nuchter lijkt te worden als je stopt met drinken, kan het ook leiden tot een snellere suikerdip en een grotere kans op het maken van ongezonde eetkeuzes.
Verbrandt je lichaam de calorieën uit alcohol direct?
Je lichaam verbrandt de energie uit alcohol wel, maar het geeft hier prioriteit aan. Het stopt tijdelijk met het verbranden van andere voedingsstoffen, zoals vetten. Hierdoor wordt de vetverbranding onderbroken terwijl de alcohol wordt afgebroken.
Verschillende studies wijzen uit dat matig alcoholgebruik de gezondheid positief kan beïnvloeden, maar dit geldt zeker niet voor iedereen en zeker niet in combinatie met bepaalde aandoeningen. Voor mensen met diabetes is het extra belangrijk om goed geïnformeerd te zijn over de effecten van alcohol op hun bloedsuikerspiegel. Meer gedetailleerde informatie hierover kunt u vinden in ons artikel over alcohol en diabetes. Overmatig gebruik daarentegen heeft vrijwel altijd negatieve gevolgen voor de algehele gezondheid.